Κατηγορία: Σπλήνας

Παθολογία και Αίτια: Κατά την κλινική εξέταση σε ενήλικες, ο σπλήνας δεν θα πρέπει να είναι ψηλαφητός. Εάν μπορεί να ψηλαφηθεί, αυτό υποδηλώνει διεύρυνση ≥1,5 φορές. Ο βαθμός διεύρυνσης του σπλήνα καθορίζεται από την απόσταση από την καθορισμένη άκρη του έως το αριστερό πλευρικό περιθώριο σε εκατοστά. Αιτίες: Λοιμώξεις: βακτηριακές (φυματίωση, τυφοειδής και παρατυφοειδής πυρετός, βρουκέλλωση, λοιμώδης ενδοκαρδίτιδα), ιογενείς (λοιμώδης μονοπυρήνωση, κυτταρομεγαλοϊός, ιογενής ηπατίτιδα), πρωτόζωες (ελονοσία, τοξοπλάσμωση, λεϊσμανίαση)· μυελοϋπερπλαστικά νεοπλάσματα: πρωτοπαθής μυελοΐνωση, χρόνια μυελογενής λευχαιμία· λεμφοϋπερπλαστικά νεοπλάσματα: λευχαιμία τριχωτών κυττάρων, λέμφωμα οριακής ζώνης σπλήνα, χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία· Αυτοάνοσα και συστηματικά νοσήματα: ρευματοειδής αρθρίτιδα, σύνδρομο Felty, συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, φαρμακευτικές αντιδράσεις, σαρκοείδωση, πρωτοπαθής και δευτεροπαθής αμυλοείδωση· πυλαία υπέρταση: κίρρωση του ήπατος, σύνδρομο Budd-Chiari, απόφραξη πυλαίας φλέβας (θρόμβωση, στένωση, συγγενής σπηλαιώδης διάταση, συμπίεση από λεμφαδένες και όγκους) ή απόφραξη σπληνικής φλέβας (θρόμβωση, στένωση, ανεύρυσμα ή συμπίεση από όγκους παγκρέατος ή άλλα νεοπλάσματα)· αιμολυτικές αναιμίες: συγγενείς και επίκτητες (συμπεριλαμβανομένων των αυτοάνοσων)· οξεία λευχαιμία (γενικά μια μικρή αύξηση)· ασθένειες συσσώρευσης: νόσος Gaucher, νόσος Niemann-Pick, βλεννοπολυσακχαρίδωση· άλλες (σπάνιες): κύστεις (συγγενείς, μετατραυματικές, μεταεμφρακτικές, εχινοκοκκικές), αποστήματα, μεταστάσεις όγκων, καλοήθεις και κακοήθεις όγκοι του σπλήνα, αιμοφαγοκυτταρική λεμφοϊστιοκυττάρωση. Ένας διευρυμένος σπλήνας μπορεί να προκαλέσει υπερσπληνισμό, ο οποίος είναι η δέσμευση και η υπερβολική καταστροφή των αιμοσφαιρίων (συνήθως όλων, αν και περιορίζεται σε μία ή δύο κυτταρικές σειρές) από τα σπληνικά μακροφάγα. Τα σημάδια υπερσπληνισμού είναι ανεξάρτητα από τον βαθμό διεύρυνσης του σπλήνα. Εάν η διεύρυνση οφείλεται, για παράδειγμα, σε αμυλοείδωση ή μετάσταση όγκου, τότε δεν παρατηρείται υπερσπληνισμός (μπορεί να υπάρχει υποσπληνισμός). Στην περίπτωση διευρυμένου σπλήνα που σχετίζεται με λεμφοϋπερπλαστικά νεοπλάσματα, τα σημάδια υπερσπληνισμού, ακόμη και με μεγάλο σπλήνα, δεν είναι τόσο έντονα όσο με την πυλαία υπέρταση ή τη νόσο Gaucher. Ένα αρνητικό αποτέλεσμα ψηλάφησης δεν αποκλείει τη διεύρυνση του σπλήνα και τον υπερσπληνισμό. Ο υπέρηχος και η αξονική τομογραφία μπορούν να αξιολογήσουν το μέγεθος του σπλήνα, την παρουσία εστιακών αλλαγών και τυχόν επιπλέον σπλήνες. Οι διαγνωστικές εξετάσεις εξαρτώνται από την ύποπτη υποκείμενη νόσο. Σημείωση: Εάν η απόσταση από το καλά καθορισμένο άκρο του σπλήνα έως το αριστερό πλευρικό περιθώριο είναι >10 cm (γενικά η ίδια με τη διέλευση της μέσης γραμμής του σώματος), τότε η πιο συχνή αιτία είναι μια διαταραχή του αιμοποιητικού συστήματος. Ο υπερσπληνισμός επιβεβαιώνεται με πλήρη αιμοληψία (κυτταροπενία) και βιοψία αναρρόφησης μυελού των οστών (αυξημένη αιμοποίηση). Η πιο αξιόπιστη εξέταση είναι το σπινθηρογράφημα με ισότοπο τεχνήτιο, το οποίο αποκαλύπτει αυξημένη δραστηριότητα μακροφάγων σπλήνα.